Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Lloyd Austin sẽ là thành viên đầu tiên trong chính quyền Biden thăm Đông Nam Á trong tuần này, để tìm cách củng cố quan hệ của Washington với khu vực này trong khi đẩy lùi tầm ảnh hưởng Trung Quốc, theo trang CNBC.

Hoa Kỳ đã đặt đối trọng với Trung Quốc trong chính sách an ninh quốc gia trong nhiều năm và coi sự cạnh tranh với Bắc Kinh là “thử thách địa chính trị lớn nhất” trong thế kỷ này.

Tuy nhiên, sau 6 tháng kể từ nhiệm kỳ tổng thống của ông Biden, các nước Đông Nam Á vẫn đang tìm kiếm chi tiết về chiến lược của ông Biden cũng như các kế hoạch cụ thể của ông về sự can dự kinh tế, thương mại và quân sự với Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Ông Austin nói với các phóng viên: “Mọi người sẽ nghe tôi nói rất nhiều về quan hệ đối tác và giá trị của quan hệ đối tác. Mục tiêu của tôi là tăng cường các mối quan hệ”.

Trong bài phát biểu quan trọng tại Singapore hôm thứ Ba và các cuộc gặp ở Việt Nam và Philippines, ông Austin dự kiến sẽ chỉ ra hành vi hung hăng của Trung Quốc ở Biển Đông và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giữ cho khu vực được tự do và cởi mở.

Các chuyên gia cho rằng chuyến đi của ông Austin rất quan trọng để làm rõ rằng Đông Nam Á là một phần quan trọng trong các nỗ lực của Tổng thống Biden.

Một nhà ngoại giao châu Á giấu tên cho biết có vẻ như chính quyền Biden hiện đang hướng sự tập trung mạnh mẽ hơn vào châu Á sau khi giải quyết các vấn đề toàn cầu khác, chẳng hạn như quan hệ với Nga và châu Âu.

Ông Austin từng dự kiến đến Singapore để dự Đối thoại Shangri-La vào tháng 6 nhưng sự kiện bị hủy do đại dịch Covid-19.

Cho đến nay, chính quyền Biden đã tìm cách tập hợp các đồng minh và đối tác để hình thành một mặt trận thống nhất chống các chính sách kinh tế và đối ngoại ngày càng hung hăng của ĐCS Trung Quốc.

Ngũ Giác Đài đã hoàn thành một nghiên cứu về chính sách Trung Quốc và ông Austin đã ban hành một chỉ thị nội bộ kêu gọi đưa ra một số sáng kiến về vấn đề này.

Hải quân Mỹ đã duy trì một mô hình hoạt động tự do hàng hải ổn định ở Biển Đông và gần Đài Loan nhưng những hoạt động này dường như không không khiến Bắc Kinh nản chí.

Malaysia, Việt Nam, Philippines, Brunei và Đài Loan đều có tuyên bố đối đầu với Bắc Kinh ở Biển Đông và đa phần hoan nghênh sự hiện diện của Hoa Kỳ khi đối mặt với việc Trung Quốc quân sự hóa tuyến đường thủy và đội tàu đánh cá và tuần duyên khổng lồ của họ.

Abraham Đan Mạch, cựu Phó trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Đông Á, cho biết Washington đang nói “tất cả những điều đúng đắn khi cạnh tranh” với Trung Quốc nhưng vẫn có những câu hỏi về cách nước này có thể “chuyển lời nói thành hành động và đầu tư”.

Ông vẫn chưa rõ kế hoạch cụ thể về ngân sách, lực lượng, đầu tư vào ngoại giao và cơ sở hạ tầng.

Ưu tiên của ông Austin ở Philippines sẽ là tiến trình gia hạn một thỏa thuận điều chỉnh sự hiện diện của quân đội Hoa Kỳ ở đó, vốn là lợi ích chiến lược quan trọng của Hoa Kỳ. 

Các nhà phân tích cho rằng Bộ trưởng Austin sẽ cần phải cân bằng giữa việc nhấn mạnh mối đe dọa từ Trung Quốc và làm rõ rằng Washington coi Đông Nam Á không chỉ là một khu vực quân sự.

Nhà ngoại giao châu Á nói: “Sự coi trọng từ khu vực là có, có quân đội xung quanh là điều tốt và được hoan nghênh, nhưng cũng cần một chiến lược kinh tế”.